Spyrðu fimm stjórnendur hvað „starfsframarammi“ sé og þú heyrir um töflureikni, lista yfir starfsheiti, safn hæfniþátta, launakerfi og reglur um stöðuhækkanir. Þeir eru allir að lýsa hluta af sama fyrirbærinu. Ruglingurinn er skaðlaus í samræðum en dýr í framkvæmd: eitt teymi býr til lista yfir starfsheiti og telur verkinu lokið, annað smíðar hæfnitöflu með fimmtíu línum sem enginn getur tengt við starf.
Þessi grein greiðir úr hugtökunum — starfsframastigi, starfsframarammi, hæfnitafla, starfsstig og launaflokkar — og sýnir hvernig hlutarnir passa saman fyrir eina deild í 20–200 manna fyrirtæki. Ef þú þekkir hugtökin nú þegar og vilt fá aðferðina skaltu fara beint í hvernig á að búa til starfsframastiga.
Stutta svarið
Hvert hugtak svarar ólíkri spurningu:
| Hugtak | Spurningin sem það svarar | Dæmi |
|---|---|---|
| Starfsframastigi | Í gegnum hvaða störf get ég færst? | Markaðsfulltrúi markaðssérfræðingur reyndur markaðssérfræðingur |
| Starfsframarammi | Hvers er vænst af mér og eftir hvaða leiðum? | Tvær brautir, fimm stig og sex hæfniþættir í markaðsdeild |
| Hæfnitafla (færnitafla) | Hvað nákvæmlega krefst hvert stig? | „Skipulagning herferða“ lýst fyrir stig 1 til 5 |
| Starfsstig | Hversu hátt er þetta starf miðað við önnur? | Stig 3 |
| Launaflokkur (launabil) | Hvað borgum við fyrir þetta stig? | Launabil sem tengt er stigi 3 |
Stiginn er leiðin. Ramminn er leiðin ásamt væntingunum. Taflan er væntingarnar settar upp sem reitir. Stigin eru þrepin og launaflokkarnir eru það sem greitt er á hverju þrepi.
Starfsframastigi: leiðin
Starfsframastigi er röð starfa innan eins starfssviðs. „Þjónustufulltrúi þjónustusérfræðingur reyndur þjónustusérfræðingur teymisstjóri þjónustuvers“ er stigi; það er „yngri vöruhönnuður vöruhönnuður reyndur vöruhönnuður leiðandi vöruhönnuður“ líka.
Stiginn einn og sér svarar spurningunni „hvað kemur næst?“ en ekki „hvað þarf ég að gera til að komast þangað?“. Þess vegna breytir stigi sem er aðeins listi yfir starfsheiti sjaldnast nokkru: fólk sér næsta þrep en ekki fjarlægðina að því.
Deild getur haft fleiri en einn stiga. Algengast er par: annar fyrir fólk sem þróast sem sérfræðingar og hinn fyrir fólk sem þróast með því að leiða aðra. Slíkt par kallast yfirleitt tvöfaldur starfsframastigi og helmingarnir tveir kallast brautir.
Starfsframarammi: stigar auk væntinga
Starfsframarammi er heildaruppbygging einnar deildar: brautir hennar, stigin á hverri braut, starfið sem situr á hverju stigi og hæfniþættirnir sem hvert starf er metið á, lýst fyrir hvert stig.
Einfaldlega sagt breytir ramminn stiga í eitthvað sem hægt er að meta sig út frá. Fyrir fimm manna söluteymi gæti ramminn verið ein braut með þremur stigum og fimm hæfniþáttum. Fyrir 30 manna hugbúnaðardeild er líklegra að hann sé tvær brautir, fimm stig og sex hæfniþættir.
Tveir eiginleikar skilja virkan ramma frá skjali:
- Hvert starf hefur skriflegar væntingar. Ekki lýsingarorð — heldur það sem starfsmaður á því stigi gerir í raun.
- Stigin eru sambærileg á milli brauta. Stig 4 á sérfræðingabraut felur í sér álíka umfang og vægi og stig 4 á stjórnendabraut.
Sum fyrirtæki hafa einn ramma fyrir hverja deild; önnur reyna að hafa einn ramma fyrir allt fyrirtækið. Í reynd virkar sameiginleg uppbygging (sami fjöldi stiga, sömu sameiginlegu hæfniþættirnir) með sérstökum ramma fyrir hverja deild best, því „reyndur“ í sölu og „reyndur“ í hugbúnaðarþróun lýsa ólíkri vinnu.
Hæfnitafla: reitirnir
Hæfnitafla — líka kölluð færnitafla — er væntingar rammans settar upp sem tafla: hæfniþættir í línum, stig í dálkum og stutt lýsing í hverjum reit.
Hér er ein lína úr hæfnitöflu þjónustuteymis:
| Hæfniþáttur | Stig 1 | Stig 2 | Stig 3 |
|---|---|---|---|
| Skrifleg samskipti | Notar tilbúin svör rétt og biður um yfirlestur á öllu óvenjulegu | Skrifar skýr svör sem leysa málið yfirleitt í einum pósti | Skrifar greinarnar í hjálparsíðurnar og tilbúnu svörin sem teymið reiðir sig á |
Taflan er sá hluti sem fólk les í raun í samtali um starfsframa, því hún er nákvæm. Stiginn segir „þú ert þjónustusérfræðingur“; taflan segir „til að komast á næsta stig þurfa skrifleg samskipti þín að fara frá því að leysa mál yfir í að setja viðmiðið fyrir aðra“.
Tvennt hagnýtt:
- Hæfni eða færni? Orðin eru notuð jöfnum höndum. „Hæfni“ lýsir gjarnan víðu sviði (samskipti, ábyrgð), „færni“ einhverju þrengra (SQL, samningatækni). Það sem skiptir máli er að hverri línu sé lýst fyrir hvert stig.
- Ekki þarf hvert starf allar línur. Teymisstjóri þjónustuvers gæti þurft línu um mannaforráð sem sérfræðingur á stigi 1 þarf ekki. Góð tafla leyfir tóman reit frekar en að búa til væntingu.
Starfsstig, launaflokkar og starfsheiti
Þessum þremur er oftast ruglað saman, sérstaklega þegar talað er um laun.
Starfsstig er þrepið sjálft: tala eða stutt heiti (L1–L5) sem segir hversu hátt starf er miðað við önnur. Stigin eru það sem gerir störf í ólíkum deildum sambærileg — þjónustusérfræðingur á stigi 3 og forritari á stigi 3 ættu að bera svipað umfang hvor á sínu sviði.
Launaflokkur merkir yfirleitt launabil: bil launa sem tengt er stigi. Í mörgum litlum fyrirtækjum fara launaflokkar og stig saman einn á móti einum og þess vegna er svo oft spurt um muninn á þeim. Stærri vinnustaðir hafa stundum fleiri launaflokka en stig, svo að laun geti hækkað innan stigs án stöðuhækkunar.
Starfsheiti er heitið í ráðningarsamningnum og í ferilskránni: „Reyndur söluráðgjafi“. Starfsheitin snúa út á markaðinn; stigin eru innanhúss. Með því að halda þeim aðskildum geturðu breytt rammanum án þess að endurnefna fólk og notað starfsheiti sem markaðurinn þekkir án þess að búa til stig fyrir hvert þeirra.
Hvernig hlutarnir passa saman: ein deild
Tökum markaðsteymi 70 manna hugbúnaðarfyrirtækis: sjö manns, og einn þeirra stýrir hinum.
Stiginn. Í dag eru þrjú starfsheiti í notkun — markaðsfulltrúi, markaðssérfræðingur og markaðsstjóri — og tveir hafa fengið „senior“ bætt við starfsheitið á ólíkum tímum.
Brautirnar. Teymið kemur sér saman um tvær: sérfræðingabraut fyrir fólk sem þróast með því að bera ábyrgð á stærri miðlum og herferðum, og stjórnendabraut sem byrjar á stigi 3.
Stigin. Fjögur á sérfræðingabrautinni: markaðsfulltrúi (1), markaðssérfræðingur (2), reyndur markaðssérfræðingur (3), aðalmarkaðssérfræðingur (4). Á stjórnendabrautinni eru teymisstjóri markaðsmála (3) og markaðsstjóri (4).
Hæfniþættirnir. Sex línur: skipulagning herferða, efni og skilaboð, sérþekking á miðlum, greining, samvinna við sölu og að hjálpa öðrum að vaxa. Síðasti þátturinn er sameiginlegur með öllum hinum deildunum; fyrstu fimm eru markaðsdeildarinnar einnar. Tilbúna sniðmátið fyrir markaðsmál er góður upphafspunktur fyrir þá.
Taflan. Hverjum hæfniþætti er lýst fyrir hvert stiganna fjögurra. Reiturinn fyrir „greiningu“ á stigi 2 hljóðar svo: „Gerir grein fyrir árangri eigin herferða og útskýrir hverju hann myndi breyta næst.“ Á stigi 4: „Ákveður hvernig teymið mælir markaðsstarfið og er sá sem sala og fjármál leita til þegar tölunum ber ekki saman.“
Launaflokkarnir. Þegar stigin hafa fest sig í sessi tengir forstjórinn launabil við hvert starf. Enginn fær breytt laun daginn sem ramminn er birtur.
Allt saman mynda stiginn, brautirnar, stigin, hæfniþættirnir og taflan einn starfsframaramma fyrir eina deild. Sniðmátið fyrir þjónustu og sniðmátið fyrir forritara sýna sömu uppbyggingu fyrir tvær aðrar deildir.
Á hverju á að byrja
Ef þú hefur ekkert enn skaltu ekki byrja á töflunni — byrjaðu á uppbyggingunni og fylltu svo inn í hana:
- Stig og brautir. Ákveddu hversu mörg stigin eru og hvort þú þurfir aðra braut. Leiðarvísirinn um hversu mörg stig starfsframastigi á að hafa fjallar um fyrri ákvörðunina.
- Störf á hverju stigi. Settu eitt starf á hvert stig á hverri braut og notaðu starfsheiti sem fólk þekkir nú þegar.
- Hæfniþættir. Veldu fimm til átta línur fyrir hverja deild.
- Taflan. Skrifaðu hvernig hvert stig lítur út fyrir hvern hæfniþátt. Þetta er meginhluti vinnunnar.
- Laun. Tengdu launabil við störf þegar væntingarnar hafa verið notaðar í einni umferð samtala um starfsframa.
Ef þú ert þegar með einhverja hluta — lista yfir starfsheiti hér, töflureikni um færni þar — skaltu bera það sem vantar saman við þennan lista. Algengasta eyðan er skref 4: starfsheiti og launabil eru til, væntingar ekki.
Í LadderKit samsvarar þetta starfsframastiga hverrar deildar (brautir, stig og störf, í drögum þar til þú birtir) og færnitöflu hans, sem segir til um hvaða stig hvert starf krefst og er það sem stöðutökur meta út frá.
Algengur ruglingur
- Að kalla lista yfir starfsheiti ramma. Án væntinga fyrir hvert stig sér fólk enn ekki hvað næsta skref krefst af því.
- Tafla án starfa. Fimmtíu hæfniþáttum lýst fyrir fimm stig, en enginn veit hvaða reitir eiga við hans starf.
- Að líta á launaflokka sem stig. Ef eini munurinn á tveimur „stigum“ eru launin ertu með launaþrep, ekki starfsstig. Það er í lagi — kallaðu þau bara það.
- Einn rammi fyrir allar deildir. Sameiginlegir hæfniþættir eru góð hugmynd; sameiginlegar væntingar fyrir sölu og hugbúnaðarþróun eru það ekki.
- Að endurnefna fólk við hverja endurskoðun. Haltu starfsheitum stöðugum og tengdu þau við stig. Breyttu rammanum eins oft og þú þarft.